«عشق» و تأثیر آن بر انسان‌گرایی و کمال‌طلبی در اندیشه‌ی عارفانه‌ی رشیدالدین میبدی، مولوی و وین دایر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران-جنوب

چکیده

عشق یکی از اصول اساسی در جهان­بینی عرفانی و از محوری­ترین آموزه­های صوفیانه است. از سویی عشق از مباحث عمده‌ی روان شناسی نیز به شمار می­رود. با توجه به تأثیر شدید وین دایر(1940- 2015م) از ایدئولوژی شاعران و نویسندگان عارف، این مقوله در آثار وی نیز از اهمیّت به سزایی برخوردار گشته و به نقطه‌ی کلیدی در اندیشه و تفکر او بدل شده است. میان دیدگاه میبدی (متوفی 480 ه.ق) و مولوی (604- 672 ه.ق) با وین دایر مشترکات زیادی از جمله: فطری بودن عشق، پاک‌بازی در راه عشق، تسلیم در برابر معشوق و ذکر مدام و... نام برد. «عشق» به خداوند گره خورده­است به­گونه‌ای که سالک جز خدا چیزی را در نظر ندارد و بدون همراهی عشق الهی هیچ کاری پیش نخواهد برد. در مقاله‌ی حاضر، با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی، دیدگاه میبدی پیرامون مؤلّفه­های عشق و کمال‌طلبی با نظرات وین دایر و مولوی مقایسه شده است. تحلیل آراء این سه شخصیّت نشان می‌دهد که در ساختار مردم­گرای عشق، موضوعاتی چون توجّه به مفاهیم اساسی اخلاقی انسانی، دوری از ذمایم و رذایل اخلاقی مشترک بوده است. با استناد به یافته­های این بررسی میان­رشته­ای، اندیشه‌ی شکوفا بودن عشق به اثبات می­رسد.

کلیدواژه‌ها


Love is one of the basic principles in the mystical worldview and one of the most important teachings of Sufism. On the one hand, love is also a major topic of psychology. Given the fact that Wayne Dyer (1940-2015) has been extremely influenced by the ideology of mystic poets and writers, this category has become of great importance in his works and has become a key point in his thought. There are many similarities between the views of Meybodi (d. 480 AH), Molavi (604-672 AH) and Wayne Dyer, including: love being innate, the solitaire in the way of love, the surrender to the lover and the constant mentioning to name a few. "Love" is tied to God in a way that the seeker does not consider anything other than Allah, and nothing will advance without the accompaniment of divine love. In the present article, based on the descriptive-analytic method and the comparative approach, Meybodi's view on the components of love and perfectionism is compared with Wayne Dyer and Molavi’s views. Analyzing these three characters shows that in the popularist structure of love, issues such as attention to basic human-moral concepts, evasion of moral vices have been common. Based on the findings of this cross-sectional study, the idea of the flowering of love is proven