From the Sufi authorities to Attar's seven mystical valleys (Review and explanation of similarities and differences)

Document Type : Original Article

Authors

1 Corresponding Author, Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran, Iran.

2 Lecturer at Farhangian University and Higher Education Centers of Sista and Baluchistan Province, Iran

3 Master's student in Persian Language and Literature Education, Gharhangian University, Tehran, Iran

Abstract

Sufism and mysticism, as two influential fields in Islamic culture and literature, have played a fundamental role in the refinement and refinement of the institution of the followers of the path. The main goal of this research is to explain in detail the authorities of Sufism and examine their impact on the mystical path and spiritual experiences of individuals. It examines the authorities of Sufism and its relations with the mystical valleys of Attar in order to provide a deeper understanding of their development and mutual influences. By comparative study of common terms and concepts in mysticism and Sufism, the process of evolution of these concepts throughout Islamic history is examined. Also, in this research, using analytical and interpretive methods, an attempt has been made to describe and compare the seven maqamats and wadis, and to state the differences and similarities of each of them in parallel. The results obtained indicate that the authorities of Sufism are terminological and theoretical, and Attar's mystical valleys are allegorical and literary. However, despite the difference in titles, they are not only the founders of Islamic principles and teachings, but also the concepts hidden in the mutual comparison of the two; they are essentially and conceptually the same and can explain different aspects of the experiences of ascetics and mystics and lead the seeker towards a higher status and degree. These developments have also led to a better understanding of the place of Sufism and mysticism in Islamic society and are inspiring ethical and social issues.

Keywords

Main Subjects

References

* قرآن کریم.
آرتیمانی، میررضی(1389). دیوان، تهران: منوچهری.
اشرف­زاده، رضا(۱۳۷۳). شرح گزیده منطق­الطیر، چاپ اول، تهران: انتشارات اساطیر.
بهاروند، محمود و واعظی، سید حسین (۱۳۹۶). حالات و مقامات عرفانی از دیدگاه ابن­سینا و قشیری، فصلنامه عرفان اسلامی، سال چهاردهم، شماره ۲۵، ص ص. ۱۷۵-۱۹۷.
چهرقانی، رسول(1384). نگاهی به هفت وادی عطار در منطق­الطیر، نشریه عرفان اسلامی، شماره5، ص ص. 159-133.
حافظ، خواجه شمس­الدین محمد(۱۳۲۰). دیوان حافظ،تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی، تهران: وزارت فرهنگ.
حلبی، علی­اصغر(۱۳۶۷). شناخت عرفان و عارفان ایرانی، چاپ سوم، تهران: نشر زوّار.
حلبی، علی­اصغر(۱۳۷۶). مبانی عرفان و احوال عارفان، چاپ اول، تهران: اساطیر.
رازی، نجم­الدین(1352). مرصادالعباد من­المبدا الی­المعاد، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
راشدی­نیا، علی­اکبر(۱۳۹۱). مقامات عرفانی، مجله معارف عقلی، سال هفتم، شماره سوم، صص86-53.
رحیمی، محسن(۱۳۹3). مقایسه هفت وادی عطار و هفت مرحله سلوک در میترائیسم، فصلنامه پژوهش­های ادبی و بلاغی، سال سوم، شماره ۹، ص ص. ۱۰۳-۱۱۲.
سجادی، سید ضیاءالدین(۱۳۸۷). مقدمه ای بر عرفان و تصوف، تهران: سمت.
سجادی، ضیاءالدین و جمعه، معصومه(1395). سیر تطور احوال و مقامات عرفانی تا قرن ششم هجری، فصلنامة عرفانیات در ادب فارسی، شماره 141، ص ص. 163-140.
سراج طوسی، ابونصر(1382). الّلمع، تهران: اساطیر.
سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدود بن آدم(۱۳۲۹). حدیقه­الحقیقه، تصحیح مدرس رضوی، تهران: کتابخانة ابن­سینا.
سهروردی، شهاب­الدین(۱۳۹۳). حکمه­الاشراق، قم: بوستان کتاب.
عطار نیشابوری، فرید­الدین محمد(۱۳۳۸). مصیبت­نامه، تصحیح نورانی وصال، تهران: انتشارات زوار.
عطار نیشابوری، فرید­الدین محمد(۱۳74). مختارنامه، تصحیح محمد­رضا شفیعی­کدکنی، تهران: اتشارات توس.
عطار نیشابوری، فریدالدین محمد(۱۳۸۳). منطق الطیر، تصحیح: محمدرضا شفیعی­کدکنی، چاپ اول، تهران: سخن.
قشـیری، ابوالقاسـم(۱۳74). رسـاله قشـیریه، تصحیح بدیع­الزمان فروزانفر، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
کاشــانى، عزالدین محمود (۱۳۹۴). مصــباح­الهدایه و مفتاح­الکفایه، تصــحیح جلال­الدین همایی، تهران: سخن.
گرزین، علی­اصغر و همکاران(۱۳۹۸). حدیث معراج، خاستگاه مقامات عرفانی، مطالعات عرفانی، شماره ۳۰،ص ص .۲۰۷-۲۳۲.
لاهیجی، شمس­الدین محمد(1385). مفاتیح­الاعجاز فی شرح گلشن راز، تهران: اساطیر.
مولوی، جلال­الدین محمد(۱۳81) .مثنوی معنوی، تصحیح کریم زمانی،‌ تهران: انتشارات اطلاعات.
واعظی­منفرد و همکاران(۱۳۹4).هفت وادی تا رهایی(با درنگ بر آراء عطار در منطق­الطیر) ، فصلنامه پژوهش­های عرفانی، شماره۶. ص ص. 91-71.
هجویری، علی­بن عثمان(۱۳۹۰). کشف­المحجوب، به اهتمام محمود عابدی، چاپ هفتم. تهران: سروش.
Comparative Study of Religions and Mysticism
Volume 10, Issue 1
November 2025
Pages 23-54

Files

History

  • Receive Date: 18 July 2025
  • Revise Date: 14 September 2025
  • Accept Date: 19 November 2025

Share

How to cite

Statistics