A Comparative Study of the Conceptual Commonalities of the Theory of the 'Perfect Human' in the thought of Suhrawardi and Ibn Arabi

Document Type : Original Article

Authors

1 Corresponding Author, Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy, Faculty of Theology and Islamic teachings, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, , Iran

2 .A. Student in Islamic Philosophy and Wisdom (Ḥikmat) at Shahid Motahari University, Women's Campus, Mashhad., Iran.

Abstract

Objective: The Apparent Commonalities Between Suhrawardi and Ibn Arabi, including their influence on Mulla Sadra's philosophical system, their efforts to bridge philosophy and mysticism, and their historical contemporaneity, prompt researchers to explore and compare the ideas of these two thinkers. One of the shared and significant themes in both their thoughts is the concept of a human who serves as an intermediary between the Divine and creation—referred to by Suhrawardi as the "Theosophical Sage" (ḥakīm muta’allih) and by Ibn Arabi as the "Perfect Human" (al-insān al-kāmil).

Methods: This article employs a descriptive-analytical method to compare the elements of the theory of the Perfect Human in the thought of these two great Islamic philosophers and mystics, highlighting the conceptual commonalities in their perspectives.
Results and Conclusions: The results of this comparative study reveal that, despite fundamental differences in their philosophical and mystical foundations, the two thinkers share key principles regarding the Perfect Human. Suhrawardi, by introducing the concept of the "Theosophical Sage," and Ibn Arabi, through his theorization of the "Perfect Human," each elaborated on this existential station in their own distinct manner. Among their shared viewpoints are :The belief in humanity's special status as God's vicegerent on Earth, The conviction that the Perfect Human serves as a mediator of divine grace for other beings, Their perspective on the Perfect Human as a comprehensive mirror of the cosmos. However, Ibn Arabi's theory is distinguished by its emphasis on the all-encompassing nature of the Perfect Human and his identification of the supreme manifestation of this ideal.

Keywords

Main Subjects

References

* قرآن کریم.
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1379). شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی. (چاپ پنجم). تهران : موسسه انتشارات حکمت.
ابن عر‌بی، محمد بن علی. (بی‌تا). الفتوحات المکیة. بیروت : دار إحیاء التراث العربی.
ابن‌عربی، محیی الدین. (1336). التدبیرات الالهیه فی اصلاح المملکه الانسانیه. لیدن : مطبع بریل.
ابن‌عربی، محیی الدین. (1389). متن و ترجمه فصوص الحکم، ترجمه محمد خواجوی. (چاپ دوم). تهران : انتشارات مولی.
ابن‌عربی، محیی الدین. (1370). نقش الفصوص (نقد النصوص). (چاپ دوم). تهران : سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
امینی نژاد، علی. (1398). حکمت عرفانی. (چاپ چهارم). قم : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
بلخاری قهی، حسین؛ حسینی شاهرودی، سیدمرتضی. (1394). "بررسی تطبیقی وجوه هستی شناختی و معرفت شناختی انسان کامل در آرای ابن عربی و ملاصدرا"، آموزه‌های فلسفه اسلامی. شماره7. ص ص74-47.
سهروردی، شهاب‌الدین یحیی. (1379). هیاکل النور، شرح فارسی عهد آل‌مظفر، تصحیح محمدکریم زنجانی اصل. تهران : نشر نقطه.
سهروردی، شهاب‌الدین یحیی. (1380). مجموعه مصنفات شیخ اشراق، به تصحیح و مقدمه هانری کربن. (چاپ سوم). تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. جلد دوم.
سهروردی، شهاب‌الدین یحیی. (1372). مجموعه مصنفات شیخ اشراق، به تصحیح و مقدمه هانری کربن. (چاپ دوم). تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. جلد سوم.
صدوقی سها، منوچهر. (1401). «ابن‌عربی در بحث اثبات ولایت، متاثر از سهروردی است»، در خبرگزاری مهر،   https://www.mehrnews.com/news/5551988
قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود. (1383). شرح حکمه الاشراق سهروردی. تهران : انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. https://www.cgie.org.ir/fa/news/267304
قیصری، داوود. (1375). شرح فصوص‌الحکم(القیصری). تهران : شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
کربن، هانری. (1380). تاریخ فلسفه اسلامی. (چاپ سوم). تهران : کویر؛ انجمن ایران‌شناسی فرانسه.
کمالی زاده، طاهره. (1396). «تردد راز آلودجایگاه وجود شناختی و معرفت شناختی عقل فعال در رساله‌های رمزی سهروردی«. جستارهایی در فلسفه و کلام، 49(1)، 119-134.
لطفی، زهرا؛ صلواتی، عبدالله. (1398). "انسان کامل خسروانی به روایت سهروردی در مقایسه با آراء ملاصدرا"، تاریخ فلسفه. شماره2. ص ص 61-92.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (1403 ق.). بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الأئمة الخیار. ج1 و ج25 بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
یزدانپناه، سیدیداالله؛ گرجیان عربی، محمدمهدی؛ محمدی، صدیقه. (1399). "بررسی تطبیقی رابطه کمال جلا و استجلای الهی با انسان کامل در مکتب ابن‌عربی و مکتب وحی"، آیین حکمت. شماره43. ص ص  43-66.
Comparative Study of Religions and Mysticism
Volume 10, Issue 2
October 2026
Pages 1-23

Files

History

  • Receive Date: 09 April 2025
  • Revise Date: 29 June 2025
  • Accept Date: 26 July 2025

Share

How to cite

Statistics