Separation of this world from the hereafter and prevention of decreaseTheir convergence in Maulana's Masnavi

Document Type : Original Article

Authors

1 Associate Professor, Philosophy and Theology, Department of Islamic Studies, Faculty of Literature and Humanities of UniversityYasouj, Yasouj, Iran

2 Corresponding Author, Associate Professor, Department of Persian Literature, Faculty of Literature and Humanities of UniversityYasouj, Yasouj, Iran

Abstract

The objective of the present research is to analyze the divergence of the world and the hereafter and examine the prevention of reducing the convergence of these two concepts in Rumi's Masnavi. This research is fundamental in type and applied in terms of purpose, conducted using thematic analysis. The research data, after purposive sampling, were coded and analyzed in three stages, followed by the extraction of the thematic network. Rumi's Masnavi serves as the research community, with other sources aligned with the objective serving as supplementary resources. The results of the research are categorized into five major categories: "The Nature of the World," "The Value Nature of the World," "The Anti-Value Nature of the World," and "The Divergence of the World from the Hereafter and its Convergence with it." The thematic network elucidates Rumi's perspective on the world and its manifestations in contrast to the concept of the hereafter. The findings indicate that Rumi, while valuing the world as a path to perfection and the sacred realm, emphasizes the necessity of distinguishing between these two domains and cautions against reducing afterlife values to worldly matters and the divergence of these two realms. This study, by examining the verses of the Masnavi, demonstrates how rationality, tolerance, avoidance of prejudice, and blind imitation, as worldly manifestations, interact with spirituality and afterlife values but should never replace them. Thus, Rumi, by presenting a dual interpretation of the world and the hereafter, invites readers to balance and reflect on the meaning of life and clarifies that a negative approach to the world causes divergence between the world and the hereafter, while a hierarchical approach to the world prevents the reduction of convergence between the world and the hereafter.

Keywords


* قرآن کریم.
نهج‌البلاغه (1380)، ترجمۀ محمّد دشتی، قم: نشر مشرقین.
ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (۱۳۸۲)، الأضحویة فى‌المعاد، تحقیق حسین عاصى، چاپ اوّل، تهران: شمس تبریزى.
ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (۱۳۲۶ق.)، تسع رسائل فى الحکمة و الطبیعیّات، چاپ دوّم، قاهره: دارالعرب،.
ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (۱۴۰۰ق.)، رسائل ابن‌سینا، قم: بیدار.
ابن‌عربى، محى‌الدّین (بى‌تا)، الفتوحات المکّیّه، بیروت: دار صادر.
ابن‌منظور، محمّدبن‌مکرّم (۱۴۱۴ق)، لسان‌العرب، تحقیق جمال‌الدّین میردامادی، بیروت: دارالفکر، دار صادر.
اخوان‌الصّفاء (۱۴۱۲ق.)، رسائل اخوان‌الصّفاء و خلان‌الوفاء، مجموعة من المؤلّفین(4 جلد)، بیروت: دارالإسلامیّه، چاپ اوّل. ج 1
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۴00ق.)، موسوعة الإمام الخمینی«قدّس‌سرّه‌الشّریف»، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، ج 46.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۴۱۰ق.)، تعلیقات على شرح فصوص‌الحکم و مصباح‌الأنس، چاپ دوّم، قم: پاسدار اسلام.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۳۸۵)، تقریرات فلسفۀ امام‌خمینى، تقریر سیّد عبدالغنىِّ‌اردبیلى، چاپ دوّم، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۳۸8)، شرح چهل حدیث، چاپ چهارم، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۳۸7)، شرح حدیث جنود عقل و جهل، چاپ دوازدهم، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۳۸6)،  شرح دعاء السّحر، چاپ چهارم، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
امام‌خمینى‌، سیّد روح‌الله (۱۳۸9)،  صحیفۀ امام، چاپ پنجم، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
جامی، عبدالرّحمن‌بن‌احمد (1375)، نفحات الأنس من حضرات القدس، تهران: اطّلاعات.
جعفری تبریزی، محمّدتقی (1386)، ایده‌آل زندگی و زندگی ایده‌آل، تهران: مؤسّسۀ تدوین و نشر آثار علاّمه محمّدتقی جعفری.
راغب اصفهانى، حسین‌بن‌محمّد (۱۴۱۲ق.)، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان، چاپ اوّل، بیروت‌ـ دمشق: دارالقلم‌ـ دارالشّامیّه.
شعرانی، ابوالحسن (۱۳۸۹)، لغتنامۀ قرآن کریم: نگاهی نو به نثر طوبی، تحقیق سیّد محمّدرضا غیاثیِ‌کرمانی، چاپ اوّل، قم: بنیاد فرهنگی مهدی موعود.
«شیخِ‌اشراق» سهروردى، شهاب‌الدّین (۱۳۷۵)، مجموعه مصنّفات شیخِ‌اشراق، تصحیح هانرى کربن و دیگران، چاپ دوّم، تهران: مؤسّسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
طباطبایی، محمّدحسین (1374)، تفسیر المیزان، ترجمۀ محمّدباقر موسوی، قم: جامعۀ مدرّسین حوزۀ علمیّۀ قم، دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، بوعلی فضل‌بن‌الحسن (1412ق.)، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، لبنان، بیروت: دارالمعرفه.
فراهیدى، خلیل‌بن‌احمد (۱۴09ق.)، کتاب العین، تحقیق مهدى مخزومى و ابراهیم سامرّایى، چاپ دوّم، قم: هجرت.
فولکیه، پل (1396)، فلسفۀ عمومی یا مابعدالطّبیعه، بخش تمهیدی: مبحث انتقاد شناسایی، ترجمۀ یحیی مهدوی، تهران: دانشگاه تهران.
فیض­کاشانی، ملاّ محسن (۱۴۱۷ق)، المحجّة‌البیضاء فى تهذیب‌الإحیاء، تصحیح علىّ‌اکبر غفّارى، چاپ چهارم، قم: دفتر انتشارات اسلامى. 
گرامی، غلام‌حسین (1384)، انسان در اسلام، تهران: نهاد نمایندگی مقام معظّم رهبری در دانشگاه­ها.
مجتهد شبستری، محمّد (۱۳۷۴)، «آخرت»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوّم، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱.
مرتضوی، ضیاء (1400)، دانشنامۀ امام خمینی، تهران: مؤسّسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، ج 5.
مطهّر‌ی، مرتضی (1378)، مجموعه‌ی آثار(33 جلد)، قم: صدرا.
مکّى، ابوطالب محمّدبن‌على (۱۴۱۷ق)، قوت‌القلوب فى معاملة المحبوب، تصحیح باسل عیون‌السّود، چاپ اوّل، بیروت: دارالکتب العلمیّه.
ملاّصدرا، محمّدبن‌ابراهیم (۱۳۶۰)، أسرارُ الآیات، تصحیح محمّد خواجوى، تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران.
ملاّصدرا، محمّدبن‌ابراهیم (۱۳۵۴)، المبدأ و المعاد، تصحیح سیّد جلال‌الدّین آشتیانى، تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران.
نراقى، ملاّ احمد (1384)، معراج‌السّعاده، قم: اعلام‌التُّقی
نراقى، ملاّ مهدى (بى‌تا)، جامع‌السّعادات، تصحیح سیّد محمّد کلانتر، چاپ چهارم، بیروت: أعلمى.
میشل، توماس (1377)، کلام مسیحی، ترجمۀ حسین توفیقی، قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
ویلسون، برایان (1381)، دین مسیح، ترجمۀ حسن افشار، تهران: نشر مرکز.
هجویری، علیّ‌بن‌عثمان (1388)، کشف‌المحجوب، به‌تصحیح محمود عابدی، چاپ چهارم، تهران: سروش.