بازتاب دین الهی بر نقاشی هند در عصر اکبرشاه

نویسندگان

1 دانشیار ،گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل جهان بینی حاکم بر دین الهی و تاثیر آن بر نقاشی هند در دوره اکبرشاه می پردازد. اکبرشاه با هدف تسامح و یکپارچگی جامعه ی هند «دین الهی» را بنیاد نهاد. این رویکرد اکبر شاه به همبستگی و اتحاد سیاسی و عقیدتی شبه قاره انجامید و به موازات این تحولات، تعریفی نو از مفهوم فرهنگ و هنر در سرزمین هند شکل گرفت. با توجه به شرایط حاکم بر این دوره، فضای آزاد برای تأثیرپذیری مکتبهای مختلف نقاشی از یکدیگر به وجود آمد و نقطه ی عطفی در نقاشی و تصویرگری هند پدیدار گشت؛ لذا از آثار مصور شده در این دوره به عنوان یک مکتب مستقل هنری در تاریخ هنر هند یاد می شود. این پژوهش برآن است تا به این پرسش پاسخ دهد: دین الهی چه بازتابی بر عناصر دیداری و محتوایی نقاشی هند در دوره اکبرشاه گذاشت؟ از این رو هدف این پژوهش بررسی بازتاب اندیشه ی حاکم بر دین الهی در عناصر دیداری و محتوای نقاشی هند در دورهی اکبرشاه گورکانی است. با عنایت به نتایج بدست آمده در تحلیل آثار مصور شده در این دوره، ویژگی های بومی نقاشی هند به همراه خصوصیات ایرانی- اسلامی و عناصر غربی به شکلی مأنوس و هماهنگ با یکدیگر آمیخته گشت، به طوری که درونمایه های فرهنگ ایرانی، نمادگرایی هندی و ژرفنمایی و طبیعت‌پردازی غربی، یکپارچگی قابل قبولی را در نگاره ها به منصه ی ظهور رساند و مکتب منحصر بفرد و هویتمندی را شکل داد. ضرورت انجام چنین پژوهشی بدین سبب است که هنر به عنوان زبان جهانی میتواند رابطی باشد تا همبستگی جهان را در شکلهای مختلف آشکار سازد، همانطور که اکبرشاه نیز در جهت نیل به یکپارچگی و همبستگی شبه قاره از ظرفیت هنر به بهترین شکل بهره برد. روش این پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی – تحلیلی میباشد و تحلیل خصوصیات دیداری و محتوایی و بررسی فرضیه ی پژوهش به روش کیفی صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of the Din-i-Ilahi on Indian Painting in the Era of Akbar Shah

نویسندگان [English]

  • Zahra Hossein abadi 1
  • Masoud Rahimi Sadeq 2
1 Faculty of Arts and Architecture, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
2 خیابان فردوسی، خیابان شهید اسدی پور، کوچه جابر، بن بست دماوند شرقی، پلاک۳۳ (آخرین منزل سمت چپ)، زنگ ۲.
چکیده [English]

The current study analyzes the worldview of the Din-i-Ilahi and its effect on Indian painting over Akbar Shah era. Akbar Shah founded “Din-i-Ilahi” aiming at the toleration and integration of Indian society. This approach of Akbar Shah resulted in the solidarity as well as the political and ideological unity of the (Indian) subcontinent and a new definition of the concept of culture and art was established in the land of India parallel to these developments. Given the conditions governing this era, a free space was provided for various schools of painting to be influenced by each other, besides the emergence of a turning point in Indian painting and illustration; hence, the works illustrated in this era are mentioned as an independent school of art in the history of Indian art. The present research is aimed at answering the question: What was the reflection of the Din-i-Ilahi on Indian painting during Akbar Shah era? This research takes the advantage of a descriptive-analytical method and the analysis of the visual and content characteristics besides the investigation of the research hypothesis is performed by qualitative method. Based on the results of the analysis of this period’s illustrated works, the Indian painting’s indigenous characteristics along with Iranian-Islamic features, as well as the western elements were harmoniously mixed together in a familiar way. Accordingly, the themes of Iranian culture, Indian symbolism, and Western perspective and naturalism led to the emergence of an acceptable unity in the paintings, resulting in the emergence of a unique and original school. Thus, as a universal language, art may be an interface to reveal the world’s solidarity in different forms, just as Akbar Shah who used the art capacity in the best way to make the subcontinent integrated and cohesive.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Din
  • i
  • Ilahi.Unity of Religions.Indian Painting.Iranian Painting.European Painting.Akbar Shah .Mughal
اسفندیار، کیخسرو (1362). دبستان مذاهب، با اهتمام رحیم رضازاده ملک، طهوری، تهران.
اصغر، آفتاب (1364). تاریخ نویسی در هند و پاکستان، انتشارات خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران، لاهور.
آذرگشسب، اردشیر (1358)، مراسم مذهبی و آداب زرتشتیان، انتشارات فروهر، تهران.
پاکباز، رویین (1379). دایرۀ المعارف هنر، انتشارات فرهنگ معاصر، تهران.
جلالی نایینی، سید محمدرضا (1375). هند در یک نگاه، انتشارات شیرازه، تهران.
جونز، ویلیام تامس (1395). خداوندان اندیشه سیاسی از ماکیاولی تا بنتم(ج2)، ترجمه علی رامین، اتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
دورانت، ویل (1385). مشرق زمین گاهواره تمدن، ج1، ترجمه احمد آرام و دیگران، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
دولافوز، ث.ف (1316). تاریخ هند، ترجمه محمدتقی فخرداعیگیلانی، انتشارات کمیسیون معارف، تهران.
دهقان زاده، سجاد و یاری، سیمین (1397). پژوهشی پیرامون نظام دینی و اخلاقی در مهابهاراتا، انتشارات جوینده، تهران.
ذکرگو، امیرحسین (1390). مبانی سنتی هنر و زندگی تاملی در کتاب رقص شیوای آناندا کوماراسوامی، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران.
راجرز، جی، ام. (1382). عصر نگارگری (مکتب مغولی هند)، ترجمه جمیله هاشم زاده، موسسه نشر دولتمند، تهران.
رستمی، مصطفی و یوسفی، یاسمن (1394). مقایسه تطبیقی دو نگاره راجستانی و گوکانی هند، شری راگا و جهانگیرشاه بر سریر ساعت شنی، نشریه هنرهای زیبا هنرهای تجسمی، دوره 20، شماره 4، صص 49- 58.
رهنمون، پوپک، و اسلامی، مونا (1387). حمزه نامه: عظیمترین مجموعه مصور گورکانی، فصلنامه هنرهای تجسمی و کاربردی، دوره 1، شماره 1،صص 65-76.
ریختهگران، محمدرضا (1385). هنر و زیبایی شناسی در شرق آسیا، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران.
سر جنت، ال. تی (1360). ایدوئولوژیهای سیاسی معاصر، ترجمه محمود کتابی، انتشارات دانشگاه اصفهان، اصفهان.
سروش، نصرالله؛ نقوی حیدر شهریار، (1373). فرهنگ اردو-فارسی، انتشارات دانشگاه اصفهان، اصفهان.
سن، کیشیتی مهن (1386). هندوئیسم، ترجمه ع پاشایی، نگاه معاصر، تهران.
شایگان، داریوش (1389).  ادیان و مکتب های فلسفی هند، ج2، امیرکبیر، تهران.
طباطبایی مجد، غلامرضا، و غلامی، ابوالفضل بن مبارک (1385). اکبرنامه: تاریخ گورکانیان، ج1، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران.
غروی، مهدی (1385). جادوی رنگ، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران.
فلاحتی موحد، مریم (1392). دین الهی، گاهنامه جهان اسلام، شماره 18، صص613-616.
کنبی، شیلا  (1391). نگارگری ایرانی، ترجمه مهدی حسینی، مطالعات هنر اسلامی، تهران.
محمودی، ابوالفضل (1397). روح در دین جینی، نشریه پژوهشهای فلسفی کلامی، شماره 78، ص . ص111-130
معین، محمد (1394). مزدیسنا و ادب پارسی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران
نهرو، جواهرلعل (1361). کشف هند، ج1، ترجمه محمد تفضلی، انتشارات امیرکبیر، تهران.
ورنویت، استفان و خلیلی، ناصر (1383). گرایش به غرب در هنر قاجار، عثمانی و هند، ترجمه پیام بهتاش، نشر کارنگ، تهران.
وزیری، علینقی (1373). تاریخ عمومی هنرهای مصور، انتشارات هیرمند، تهران.
هولت، پیترمالکوم، فورد، لمبتون آنکاترینسواین و لوئیس، برنارد (1395). تاریخ اسلام کمریج، ج2، ترجمه قادر تیموری، انشارات آبفام مهتاب، تهران.
هینلز، جان (1400). شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی نشر چشمه، تهران.