بررسی مفهوم و ماهیت گناه و چگونگی پاکی از آن در اساطیر مشرق زمین(ژاپن، چین، هند، ایران و بین النهرین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران

2 دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران

چکیده

یکی از دغدغه‌های بشر از دیرباز شناخت گناه، پیامدهای آن و چگونگی پاک شدن از گناه بوده است. با توجه به اهمیت شناخت این مفهوم در باور انسان‌های نخستین، نگارندگان، نخست به روش کتاب‌خانه‌ای به بررسی منابع و اسناد مختلف مربوط به اساطیر ملل مشرق زمین پرداخته‌ و سپس با رویکرد توصیفی- تحلیلی این موضوع را واکاوی کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد: 1- در اساطیر ژاپن، گناه بزرگ، ناپاکی بود که معانی گوناگونی دارد. گناه، عملی بود که به طور آشکار زشت باشد. تطهیر در ژاپن به وسیله‌ی شست و شو، ریاضت و یا اهدای هدایا انجام می‌شود. 2- در اساطیر چین، به نظر می-رسد گناه نخستین، خوردن گوشت ورزاو است. در چین، بحث زیادی درباره‌ی گناه و چند و چون آن نیست. تکبر، تحدی، و خودکشی از گناهان یاد شده در اساطیر چین است. 3- در اساطیر ایران، نخستین گناه، دروغ‌گویی است. از دید ایرانیان باستان، گناه تنها به معنای نافرمانی در برابر خدا نیست و انسان می‌تواند در برخورد با خودش و سایر موجودات نیز مرتکب گناه شود. انسان با کردار نیک صاحب فره می‌شود و به واسطه‌ی گناه، فرّه از او می‌گریزد. در اساطیر ایران آب، آتش و فلزات مذاب از مطهرات هستند. 4- در اساطیر بین‌النهرین، تعریف دقیقی از گناه نمی‌شود. شکستن بال باد جنوب و محروم شدن از جاودانگی، گناه نخستین است و مزاحمت برای خواب خدا و رویارویی با خدایان از مشهودترین گناهان است. 5- در اساطیر هند، وارونا، آفریدگان را بر اساس مجموعه قوانینی به نام ریتا قضاوت می‌کند. وضعیت گناه در چهار دوره قابل بررسی است که هر چه به دوره‌ی پایانی نزدیک می-شویم، گناهان بیشتر می‌شود. در این میان، حتی خدایان نیز از ارتکاب به گناه به دور نیستند. پاک شدن از این گناهان به دو شیوه‌ی تطهیر در رودخانه‌ی گنگ و تطهیر به کمک نیروی ذهنی وارونا، انجام می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Examining the concept and nature of sin and how to get rid of it in the mythology of the East (japan, china.India, iran.Mesopotamia, )

نویسندگان [English]

  • azim jabbareh naserou 1
  • mohammad abbaszadeh jahromi 2
1 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Jahrom University, Jahrom, Iran.
2 Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Literature and Humanities, Jahrom University, Jahrom, Iran.
چکیده [English]

One of the concerns of mankind since a long time has been knowing sin, its consequences and how to get rid of sin. Considering the importance of knowing this concept, the authors first investigated various sources and documents related to the myths of the nations of the Middle East using a library method, and then analyzed this issue with a descriptive-analytical approach. The findings of the research show: 1- In Japanese mythology, the great sin was impurity. A sin was an act that was obviously ugly. Purification is done by washing, austerity or giving gifts. 2- In Chinese mythology, it seems that the first sin is eating meat. there is not much discussion about sin and how much it is. Arrogance, defiance, and suicide are sins mentioned in Chinese mythology. 3- In Iran, the first sin is lying. sin does not only mean disobedience to God, and man can also commit sin in dealing with himself and other creatures. Man becomes the owner of Farah by doing good deeds, and Farah runs away from him because of sin. In Iranian mythology, water, fire and molten metals are purgatory. 4- In Mesopotamian mythology, there is no precise definition of sin. Breaking the wings of the south wind and being deprived of immortality is the first sin, and disturbing God's sleep and confronting the gods is one of the most obvious sins. 5- In India, Varuna judges the creatures based on a set of rules called Rita. The state of sin can be examined in four periods, the closer we get to the final period, the more sins there are. Meanwhile, even the gods are not far from committing sin. Purification from these sins is done in two ways: purification in the Gange and purification with the help of Varuna's mental power.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Man
  • purification
  • God
  • sin
  • the Orient

مراجع

 قرآن کریم.
 اسمیت، جورج. (1383).افسانه­ی گیلگمش.( ترجمه­ی داوود منشی­زاده). تهران: اختران.
 الیاده، میرچا. (1386).چشم­اندازهای اسطوره.( ترجمه جلال ستاری). تهران: توس.
الیاده، میرچا. (1389).رساله در تاریخ ادیان.( ترجمه­ی جلال ستاری). تهران: سروش.
الیاده، میرچا. (1387).مقدس و نامقدس.( ترجمه­ی نصرالله زنگویی). تهران: سروش.
 اوستا. (1385). ترجمه و گزراش جلیل دوست­خواه، تهران: مروارید.
ایونس، ورونیکا. (1381).اساطیر هند.( ترجمه­ی باجلان فرخی). تهران: اساطیر.
بارتولد، واسیلی ولادیمیرویچ.(1369).درباره­ی حماسه­ی ملی ایران.( ترجمه­ی کیکاووس جهانداری). ج1. تهران: اساطیر.
 باسیتید، روژه. (1370).دانش اساطیر،تهران: توس.
بهار، مهرداد. (1381).از اسطوره تا تاریخ، تهران: چشمه.
بهار، مهرداد. (1389).پژوهشی در اساطیر ایران، تهران: آگه.
 بهار، مهرداد. (1385).جستاری در فرهنگ ایران، تهران: اسطوره.
بیرل، آن. (1384).اسطوره­های چینی.( ترجمه­ی عباس مخبر). تهران: مرکز.
بیرلین، ج. ف.(1391).اسطوره­های موازی.( ترجمه­ی عباس مخبر). تهران: مرکز.
 پاریندر، جئوفری.(1390).اساطیر آفریقا.(ترجمه­ی عباس مخبر). تهران: اساطیر.
پیگوت، ژولیت. (1384).اساطیر ژاپن.( ترجمه­ی باجلان فرخی). تهران: اساطیر.
حلی، حسن بن یوسف. (1413ق).کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقا.( شرح حسن حسن زاده آملی). قم: مؤسسه النشر الاسلامی. چ چهارم.
خواجه­گیر، علی­رضا و همکاران (1399) «رابطه­ی متقابل دین و اسطوره در پدیدارشناسی دینی الیاده و روانشناسی تحلیلی یونگ»، مجله­ی الهیات تطبیقی، سال یازدهم، شماره­ی بیست و سوم، ص ص. 111-126.
دالاپیکولا، آنا ال. (1393).اسطوره­های هندی.(ترجمه­ی عباس مخبر). تهران: مرکز.
 رضی، هاشم.(1346).فرهنگ نام­های اوستا، تهران: فروهر.
رفیق عجم.(2004م).موسوعة مصطلحات ابن خلدون و الشریف علی محمد الجرجانی‏، بیروت: مکتبه لبنان ناشرون.
روایت پهلوی. (1390). گزارش مهشید میرفخرایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
زرّین­کوب، عبدالحسین.(1369).در قلمرو وجدان، تهران: علمی و فرهنگی.
سارتر، ژان پل.(1356).ادبیات چیست.(ترجمه­ی ابوالحسن نجفی و مصطفی رحیمی). تهران: زمان.
ساندرز، ن. ک. (1373).بهشت و دوزخ در اساطیر بین­النهرین.( ترجمه­ی ابوالقاسم اسماعیل­پور). تهران: فکر روز.
 ستاری، جلال.(1376).اسطوره در جهان امروز، تهران: مرکز.
سمیح دغیم.(1998م).موسوعة مصطلحات علم الکلام الإسلامی‏. بیروت: مکتبه لبنان ناشرون.
 شایگان، داریوش.(1371).بت­های ذهنی و خاطره­ی ازلی، تهران: امیرکبیر.
شهزادی، رستم. (1386).قانون مدنی زرتشتیان در زمان ساسانیان، گفتاری درباره­ی ماتیکان هزاردستان.( به کوشش مهرانگیز شهزادی). تهران: فروهر.
صفا، ذبیح­الله. (1384).حماسه سرایی در ایران، تهران: امیرکبیر.
 طوسی، خواجه نصیر الدین.(1407ق).تجرید الاعتقاد.( تحقیق حسینی جلالی). قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
فردوسی، ابوالقاسم. (1394).شاهنامه.(به کوشش جلال خالقی مطلق). تهران: سخن.
 کارنوی، جوزف. (1383).اساطیر ایرانی. (ترجمه­ی احمد طباطبایی). تهران: علمی.
کاسیرر، ارنست.(1377).اسطوره دولت.( ترجمه­ی یدالله موقن). تهران: هرمس.
کاویانی­ پویا، حمید(1396)«بررسی تطبیقی آفرینش انسان در اساطیر و ادیان ایران و میان­رودان».مجله­ی الهیات تطبیقی، سال 8، شماره­ی 17، ص ص. 139-156. 
کاویانی پویا، حمید(1399)«مفهوم گناه و ماهیت گناه نخستین در اساطیر و ادیان باستانی ایران، یونان و میان­رودان». مجله­ی الهیات تطبیقی، سال 11، شماره­ی 23، ص ص. 127-148.
کریستی، آنتونی. (1384).اساطیر چین.( ترجمه­ی باجلان فرخی). تهران: اساطیر.
کزازی، میرجلال  الدین.(1372).رویا، حماسه، اسطوره، تهران: مرکز.
کمپبل، جوزف. (1392).قهرمان هزارچهره.(ترجمه­ی شادی خسروپناه). مشهد: گل آفتاب.
گری، جان.(1391).اساطیر خاور نزدیک.( ترجمه­ی باجلان فرخی). تهران: اساطیر.
گریمال، پی­یر.(1388).اساطیر جهان(3).( ترجمه­ی مانی صالحی علامه). تهران: مهاجر. 
گریمال، پی­یر.(1388).اساطیر جهان(4). (ترجمه­ی مانی صالحی علامه). تهران: مهاجر.
گرین، راجر. (1387).اساطیر یونان از آغاز تا آفرینش هراکلس(ترجمه­ی عباس آقاجانی). تهران: سروش.
گویری، سوزان. (1386).آناهیتا در اسطوره­های ایرانی، تهران: ققنوس.
 گیمن، ژاک دوشن. (1381).اورمزد و اهریمن.( ترجمه­ی عباس باقری). تهران: فرزان.
 مدبری، محمود و خدیجه خدایاری(1387)«اهمیت، تقدس و تطهیر معنوی با آب در شاهنامه»، شماره­ی 14، ص ص. 207-220.
مقداد، فاضل. (1405ق).ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین(تحقیق سید مهدی رجایی). قم: انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشى ره‏.
مقدم، محمد. (1380).جستار درباره مهر و ناهید، تهران: هیرمند. 
 ملاصدرا، محمد بن ابراهیم.(1366).شرح اصول الکافی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى. تهران
 موله، م. (1377).ایران باستان.( ترجمه­ی ژاله آموزگار). تهران: توس.
میر سید شریف.(1325ق).شرح المواقف، قم: الشریف الرضی.
 ولیفرد، گورین و همکاران.(1372).رویکردهای نقد ادبی.(ترجمه­ی زهرا میهن­خواه). تهران: اطلاعات.
هانزن، کورت هانریش. (1374).شاهنامه­ی فردوسی، ساختار و قالب. (ترجمه­ی کیکاووس جهانداری). تهران: فرزان روز.
هرن، پاول و هاینریش هویشمان. (1394).فرهنگ ریشه­شناسی فارسی. (ترجمه­ی جلال خالقی مطلق). اصفهان: مهرافروز.
هوک، ساموئل. (1381).اساطیر خاورمیانه، (ترجمه­ی علی اصغر بهرامی و فرنگیس مزداپور). تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
هینلز، جان(1393).شناخت اساطیر ایران.(ترجمه­ی ژاله آموزگار و احمد تفضلی). تهران: چشمه.
 یسنا.(1380). ترجمه­ی ابراهیم پورداوود، تهران: اساطیر.
یشت­ها(1356). ترجمه­ی ابراهیم پورداوود، تهران: دانشگاه تهران.
مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی
دوره 8، شماره 1
صفحه 1-324 (بهارو تابستان1403 )
تیر 1403
صفحه 105-134

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 09 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری: 20 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 08 مرداد 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار