انسان کامل از دیدگاه مکتب بریلویه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه ادیان و عرفان، واحد خرم آباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ،خرم آباد، ایران

2 دانشیار، گروه ادیان و عرفان، واحد خرم آباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ،خرم آباد، ایران

3 استادیار،گروه الهیات، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

چکیده

عرفان، طریقتی مشترک در میان اقوام و مذاهب موجود در جهان است که موضوع آن معرفتِ حقیقت بر پایه اشراق، کشف و شهود باطنی است. بریلویه، یکی از مکاتب مهم عرفانی در شبه قارة هند است که جز موارد اندکی، زوایای عرفانی آن تاکنون مورد توجه عرفان پژوهان قرار نگرفته است و این در حالی است که عرفان و تصوف از درخشان‌ترین وجوه مشترک فرهنگی دو تمدن ایران و هند است. این نوشتار بر آن است تا ابتدا مفهوم انسان کامل در بریلویه را مورد بررسی قرار دهد، آنگاه نقش انسان کامل در خودسازی و تصفیة باطن را معرفی نماید و این بیان می تواند در ساحت عرفان و تصوف آموزنده و ثمربخش باشد. نوشتار پیش رو، با روش توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای درصدد پاسخگویی به این سوالات است: دیدگاه عرفان اسلامی نسبت به انسان کامل چگونه است؟ مقصود از انسان کامل در عرفان بریلوی کیست؟ پیوند و هم بستگی فضایل اخلاقی و انسان کامل در عرفان بریلوی چگونه است؟ یافته‌های پژوهش مبتنی بر آثار بزرگان بریلوی نشان می‌دهد، مظهر تام انسان کامل، حضرت ختمی مرتبت می باشد که مظهر نمایاندن کمالات حسنای حضرت حق، مرکز تجمیع تمام مراتب وجود و موطن تجلی اسم اعظم است و به سبب همین مظهریت تامه، استحقاق خلافت و استعداد وساطت فیوضات الهی را یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The perfect human being from the point of view of the Brillouye

نویسندگان [English]

  • Nasrin Pourmoeini 1
  • ali fathollahi 2
  • Keyumars Cheraghi 3
1 Ph.D.Candidate, Department of Religions and Mycticism, Iitrature Faculty, Univercity Azad Islamic Khorramabad branch,Khorramabad. Iran
2 Associate Professor, Department of Religions and Mycticism, Iitrature Faculty, Univercity Azad Islamic Khorramabad branch,Khorramabad
3 Assistant Professor, Department of Theology.Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Kermanshah.Iran.
چکیده [English]

Irfan is a method common among the nations and religions in the world, the subject of which is the knowledge of truth based on illumination, discovery and inner intuition. Brillouye is one of the mystical schools in the Indian subcontinent, except for a few cases, the mystical angles are important to the attention of mysticism, while mysticism and Sufism are among the most brilliant cultural common features of the two civilizations of Iran and India. This article aims to first examine the concept of the perfect man in Brillouye, then introduce the perfect role of man in self-improvement and purification of the inner self, and this statement can be instructive and fruitful in this case of mysticism and mysticism. The following article tries to answer these questions with the descriptive-analytical method and the use of library studies: What is the view of Islamic mysticism towards man? Who is meant by the perfect human being in Barilavi's mysticism? How is the connection between the illusion of moral virtues and the perfect human being in Barilavi mysticism? Research studies on the works of the elders of Barilavi show that the embodiment of the perfect human being is Hazrat Khatami Marbatt, who is the embodiment of showing the perfections of Hazrat Haqq, the center of gathering all levels of existence and the abode of the manifestation of the Great Name, and because of this manifestation of Tameh, the right to caliphate and the talent of mediation. He has found divine blessings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The perfect human being
  • Brillouye
  • mysticism and mysticism
  • .the Indian subcontinent
ابراهیمی دینانی، غلامحسین.( 1390).اسماء و صفات حق، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
ابن حنبل، احمد.(1398ق ). المسند، بیروت: المکتب الاسلامی.
ابن سعد، ابو عبد الله محمد.( 1398ق).الطبقات الکبری. بیروت: دار بیروت للطباعه و النشر.
ابن عربی، محیی الدین.( بی تا).فتوحات مکیه، بیروت: دارالصاد.
ابن عربی، محیی الدین.(1993م. ).فصوص الحکم، مترجم مولانا عبدالقدیر صدیقی صاحب، لاهور: پروگریسوبکس.
الهی ظهیر، احسان.(1983 م ).البریلویه، لاهور: اداره ترجمان السنه،.
اعظمی، مولانا مفتی امجد علی.(2012 م ).بهار شریعت، مکتبه المدینه، کراچی: چاپ پنجم.
آملی، سید حیدر.(1395 ).نص النصوص، ترجمة محمد رضا جوزی، تهران: روزنه.
آملی، سیدحیدر.(1387 ).جامع الاسرار، مترجم سید یوسف ابراهیمیان، تهران: رنسانس.
بخاری، ابو عبدالله محمد بن اسماعیل.( 1401ق).الصحیح، دمشق: دار القلم.
بدایونی، محمد عبدالحامد.( 2005م).تصحیح العقاید، لاهور: نظامیه کتاب گهر.
براضه، نزهت.( 1396).زنوارگی در اندیشه ابن عربی، مترجم سید ناصر طباطبایی، تهران: گام نو.
ترکه، صائن الدین علی.( 1381).تمهیدالقواعد، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، قم: بوستان کتاب.
جامی، عبدالرحمان.(2004م).شرح فصوص الحکم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
جیلی، عبدالکریم.(1392 ).انسان کامل، مترجم سید علی حسینی آملی، قم: آیت اشراق.
چراغی، کیومرث.( 1387).بررسی مفهوم انسان کامل از دیدگاه عزیزبن محمد نسفی، پژوهشنامه ادیان، شماره سوم.
حاکم نیشابوری، ابو عبدالله محمد بن عبدالله.(1398ق ).المستدرک علی الصحیحین، بیروت: مکتبه الاسلامی.
حلبی، عبدالله بن محمد.(1427ق ).‌السیره الحلبیه، بیروت: منشورات محمد علی بیضون، چاپ دوم.
دهلوی، شیخ عبد الحق.( 1989 م.).اشعه اللمعات شرح مشکاة، لاهورک فرید بوک ستال.
دهلوی، شیخ عبد الحق.(2004 م ).‌مدارج النبوه، لاهور: شبیر برادرز.
رضا خان بریلوی، احمد.( 1994 م).العطایا النبویه فی الفتاوی الرضویه، بمبئی: رضا آکادمی.
رضا خان بریلوی، احمد.( 1991 م).فتاویرضویه، لاهور: رضا فاوندیشن، جامعه نظامیه رضویه.
رضا خان بریلوی، احمد.(2023م ).نور مصطفی حقائق کی روشنی مین،‌هندوستان، مالیگاؤن: مدینه کتاب گهر.
زوزنی، عبدالله حسین بن احمد.( 1345). المصادر، مصحح تقی بینش، مشهد:باستان.
سرهندی، شیخ احمد.(2006م ).مکتوبات امام ربانی، لاهور: اسلام بوک دپو.
صادقی ارزگانی، محمدامین.( 1389).زن در آینه عرفان، قم: چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی.
طاهر القادری.( 2008م).عقیده ختم نبوت، لاهور: منهاج القرآن پرینترز، چاپ هشتم.
طاهر قادری، محمد.( 1997م).ارکان اسلام، لاهور: منهاج القرآن پرینترز.
طاهر قادری، محمد.( 2004م).حقیقت توحید و رسالت، لاهور: منهاج القرآن پرنترز، چاپ 5.
قادری رضوی، محمد الیاس.(2013م). فیضان سنت قدیم، کراچی: مکتبه المدینه باب المدینه، چاپ نهم.
قادری، ظفرالدین.( 1938م).حیات اعلی حضرت، گجرات.
قادری،‌ محمد انس رضا.( 2017م).دلائل احناف، لاهور: اشاعت الاسلام پبلیکیشنز.
قادری، محمد ظهیر الدین.(2000م ).تحفظ عقاید اهل سنت، فریدبک، اردو بازار، لاهور، چاپ دوم.
قادری، محمد عبدالحکیم شرف.( 2003م).عقاید و نظریات، لاهور: نوری کتب خانه.
قادری، مولانا محمد انس رضا.(2016م ).بهار طریقت، لاهور: مکتبه امام اهلسنت.
قیصری، داود، شرح فصوص الحکم.(1386 ).تحقیق حسن حسن زاده آملی، قم: بوستان کتاب.
کاظمی، احمد سعید.( بی تا).تسکین الخواطر فی مسئله الحاضر و الناظر، ملتان: کاظمی پبلی کیشنز.
گوهرین، سید صادق.(1388 ).شرح اصطلاحات تصوف، تهران: زوار.
مجلسی، محمد تقی(1983م).بحارالانوار، بیروت: موسسه الوفاء.
مسعود احمد، محمد.( 1991م).الشیخ احمد رضاخان البریلوی، لاهور: موسسه رضا.
مسلم، حجاج بن مسلم قشیری.(1409ق ).الصحیح، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
مطهری، مرتضی.(2008 ).انسان کامل، مترجم محمد فضل حق، لاهور: جامعه تعلیمات اسلامی پاکستان.
مغربی، شمس الدین محمد.( بی تا).جام جهان نما، بی جا.
منورشاه،پیرمحمد.( بی تا).نورانیتمحمد،گوجرانواله: اویسیبکستال.
مهائمی، مخدوم علی.( 2019م).مراتب وجود، تحقیق فاروق خان مهائمی مصباحی، حیدرآباد دکن: اشرفیه اسلامک فاوندیشن.
میمن تحسینی، محمد اسلم رضا.( 2021 م). اسلامی عقائد و مسائل، کراچی: اداره اهلسنت.
نسفی، عزیزالدین محمد.(1390). تصحیح ماریژان موله، تهران: طهوری.
نعیمی، مفتی احمد یار خان.(2003م). جاء الحق، لاهور: قادری پبلیشرز.