پژوهشی هستی شناختی در صدور کثرات از خزانه غیب الهی در مکتب ابن عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه معارف اسلامی ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

از منظر ابن عربی نظام عالم یک نظام طولی است که از خزانه غیب الهی تنزل نموده است«وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلاَّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» .وکلید این تنزل هم در نزد او است« وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لا یَعْلَمُها إِلاَّ هُوَ »و اسماء حسنای حق تعالی کلید این تنزلات است« قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَیًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى» در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی در صدد پاسخ به این سوال هستیم که چگونه کثرات این عوالم متکثر از خزانه ذاتی تنزل نموده که هیچگونه تکثر، تعدد و کثرت در او راه ندارد؟ از نظر ابن عربی ذات خداوند وجود مطلقی است که هیچ ظهوری ندارد. همه‌ی کمالات در ذات الهی مندمج می‌‌باشد. اولین ظهور ذات حق تعالی علم حق به ذات خویش می‌باشد که از آن به تعیّن اول تعبیر می‌شود. مرتبه‌ی بعدی ظهور ذات در مقام ذات برای ذات با تمام تفاصیل اسماء و اعیان ثابته است که از آن به تعیّن ثانی تعبیر می‌کنند، اسماء الهی و اعیان ثابته در ذات حق ظهور می‌‌نمایند و در نهایت، این اعیان با فیض مقدس در خارج محقق می‌شوند که سیر تنزل مراتب هستی از عالم عقول با همه لواحقش و عالم مثال و عالم طبیعت با همه طول و عرضش را تشکیل می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Ontological Investigation of the Sending Down of Multiplicities from the Treasures of the Unseen in Ibn Arabi’s School

نویسنده [English]

  • rezvaneh najafi savadroobari
*Assistant professor of University of Sistan and Baluchestan, the college of Islamic theology and sciences, r.najafi1342@theo.usb.ac.ir
چکیده [English]

From the viewpoint of Ibn Arabi, the world system is a longitudinal system sent down from the divine treasures of the Unseen: " Here is not a thing but that its sources are with Us, and We do not send it down except in a known measure.” And He holds the key to the sending down: “With Him are the treasures of the Unseen; no one knows them except Him.” And the the Best Names are the key to the sending down: “Say, ‘Invoke ‘‘Allah’’ or invoke ‘‘the All-beneficent.’’ Whichever [of His Names] you may invoke, to Him belong the Best Names.” Using the descriptive- analytical method, this article aims to answer this question: How are the multiplicities of multiple worlds sent down from the treasures of the unseen without His containing any kind of multiplicity? According to Ibn Arabi, God's essence is an absolute existence that has no manifestation. All perfections are integrated in the divine essence. The first manifestation of the essence of the Almighty God is the knowledge of the truth in its own essence, referred to as the first determination. The next level of manifestation of the divine essence in the station of essence is for essence with all the details of fixed names and essences, referred to as second determination. Divine names and fixed essences are manifested in the divine essence, and finally, these essences are realized with the most sacred effusion outside and form the process of the sending down of the levels of existence from the world of intellects with all its concomitances, the imaginal world and the world of nature with all its length and breadth.



Keywords: first and second determination, absolute existence, sending down the multiplicities, manifestation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • first and second determination
  • absolute existence
  • sending down the multiplicities
  • manifestation
قران کریم.
آشتیانی، جلال الدین.( 1370). شرح مقدمه قیصری، انتشارات امیر کبیر.
ابن سینا ،حسین.( 1404). اشارات و تنبیهات، ناشر البلاغه قم، چاپ اول.
ابن سینا ،حسین.( 1953). رسائل ابن سینا، دانشکده ادبیات استانبول.
ابن ترکه، صائن الدین.(1360 ). تمهید القواعد، وزارت فرهنگ و آموزش عالی تهران، محقق آشتیانی، چاپ اول .
ابن عربی محی الدینُ.(بی تا ). فتوحات مکی، چهار جلدی، دار الصادر بیروت، چاپ اول. 
ابن عربی محی الدینُ.( 1946). فصوص الحکم، دار احیاء الکتب العربیه قاهره، چاپ اول .
ابن عربی محی الدینُ.( 2003).کتاب المعرفه، دار التکوین للطباعه والنشر،دمشق، چاپ اول.
ابن عربی محی الدینُ.( 1422). تفسیر ابن عربی،ناشر داراحیاء التراث العربی بیروت، چاپ اول
جامی، عبد الرحمن.( 1370). نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی،تهران، چاپ دوم.
جامی، عبد الرحمن.( 1383). اشعه اللمعات، مصحح هادی رستگار مقدم گوهری، بوستان کتاب، قم، چاپ اول
جامی، عبد الرحمن.(1358).الدره الفاخره فی تحقیق مذهب الصوفیه،موسسه مطالعات اسلامی،تهران، چاپ اول.
جوادی آملی، عبدالله .( 1387). تحریر التمهید، اسراء، محقق حمید پارسانیا، چاپ اول.
جوادی آملی، عبدالله.( 1383). توحید در قرآن، موسسه اسراءچاپ اول.
جوادی آملی، عبدالله .( 1378). تحریر التمهید، موسسه اسراء  چاپ اول
جوادی آملی، عبدالله.( 1394). تحریر ایقاظ النائمین، موسسه اسراء،چاپ اول  
جندی،موید الدین.(1423 ). شرح فصوص الحکم،بوستان کتابریال چاپ دوم
سبزواری ملا هادی.( 1417).تعلیقات بر شواهد الربوبیه ملاصدرا، موسسه تاریخ عربی، بیروت، چاپ اول.
سبزواری ملا هادی.( 1374).شرح مثنوی،مصحح، مصطفی بروجردی،سازمان انتشارات وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی،تهران،چاپ اول.
شمس مغربی،شمس الدین محمد تبریزی مغربی.(1358). دیوان شمس الدین مغربی ،مصحح ابوطالب میر عابدینی، انتشارات زوار،تهران.
شیرازی صدر الدین محمد.( 1981). الحکمه المتعالیه فی اسفارالعقلیه الاربعه، دار احیاء تراث عربی، بیروت، چاپ سوم.
شیرازی صدر الدین محمد.( 1383). شرح اصول کافی، موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،تهران ، چاپ اول.
شیرازی صدر الدین محمد.(1417). شواهد الربوبیه،  موسسه تاریخ عربی، بیروت، چاپ اول.
شیرازی روز بهان.(2008 ). بقلیُ عرایس البیان فی حقایق القرآنُ مصحح احمد فرید المزیدی ُ  ناشر دارالکتب العلمیه بیروت چاپ اول .
شیرازی،مسعود ابن عبدالله.(1395). نص الخصوص فی ترجمه الفصوص،موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک کیل  چاپ تهران 1395.
شهروزی،شمس الدین.(1372).شرح جکمت اشراق، موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،چاپ اول  
طوسی خواجه نصیر الدین.( 1375). شرح الاشارات و التنبیهات، نشر البلاغه قم، چاپ دوم.
عطار نیشابوری .( 1376). منطق الطیر. با مقدمه وتصحیح ذکاء الملک فروغی چاپ سوم چاپ احمدی
فرغانی سعید الد ین .( 1379). مشارق الد راری،محقق آشتیانی، دفتر تبلیغات اسلامی قم،چاپ دوم.   
فناری شمس الدین حمزه .( 2010). مصباح الانس بین المعقول والمشهود مصحح ابراهیم کیالی دارالکتب العلمیه بیروت چاپ اول.
 قمی، شیخ عباس.( 1390).  مفاتیح الجنان، ناشر آیین دانش.
 قونوی، صدر الدین.(2010م ). مفتاح الغیب، دارالکتب العلمیه بیروت، چاپ اول.       
قونوی، صدر الدین.( 1371). النصوص، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، چاپ اول.
قونوی، صدر الدین.( 1381). اعچاز البیان فی تفسیر ام القرآن، دفتر تبلیغات اسلامی قم، چاپ اول.
قونوی، صدر الدین.(1372 ). شرح الاربعین حدیث ،انتشارات بیدار، قم، چاپ اول .         
قیصری، داود.(1375 ). شرح فصوص الحکم ،شرکت انتشارات علمی فرهنگی ،تهران مصصح  آشتیانی ،چاپ اول.
قیصری، داود.( 1381). رسائل قیصری، مصحح سید جلال الدین آشتیانی، موسسه­ نشر دانشگاهی، تهران، چاپ اول.
کاشانی عبد الرزاق.( 1426). اصطلاحات الصوفیه،دار الکتب العلمیه،بیروت، چاپ اول،.
لاهیجی محمد صادق.( 1368). شرح رساله مشاعر ملا صدرا، بوستان کتاب، قم ،چاپ اول.
مطهری، مرتضی.( 1384). مجموعه آثار، صدرا، چاپ اول.
تابلسی عبدالغنی.(1424 ). کتاب الوجود،مصحح یوسف احمد، دار الکتب العلمیه بیروت ،چاپ دوم.
نسفی عزیزالدین.( 1379). بیان التنزیل، انجمن آثار ، مفاخر فرهنگی، تهران، چاپ اول.
یزدان پناه، یدالله.( 1388). مبانی و اصول عرفان نظری، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم.