مقایسه فرایند سلوک عرفانی در نگرش عطار نیشابوری و کاستاندا، شباهت ها و تمایزات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ادیان و عرفان دانشگاه شهید بهشتی، تهران ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، عرفان اسلامی ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

مقایسه نماد گرایی «سیمرغ » و «عقاب» در اندیشه عرفانی عطار نیشابوری و کاستاندا، شباهت ها و تمایزات
حسن سعیدی*
میترا سادات طباطبایی**
چکیده:
. انسان معاصر که به دلایلی در عصر مدرنیته دچار بحران روحی شده است. در جستجوی دست یابی به نقطه آرامش است. این نیازمندی، موجب ظهور عرفان هایی در این راستا شده است. یکی از چهره های تاریخ معاصرکه در آثار عرفانی خود آموزه های سلوکی و معنوی را ارائه نموده «کارلوس کاستاندا » ( ق 20 م) چهره شاخص عرفان سرخپوستی است. از سویی در عرصه عرفان اسلامی، فرید الدین، عطّار نیشابوری، چهره ی بلندآوازه‌ (قرن 7 هج ق) نیز اصول و دستور العمل هایی در مسائل سلوکی دارد. «عقاب» در آثار کاستاندا و «سیمرغ» در برنامه های سلوکی عطار در قالبی نمادین با هدف ترسیم نقطه اوج شخصیت انسانی به وضوح به چشم می خورد. هدف این تحقیق که با روش توصیفی، تحلیلی انجام شده است. بررسی وجوه مشابهت و تمایز میان اندیشه آنها ست. یافته ها نشان می دهد. که هر دو شخصیت در نگاه کلی در عرصه هستی شناسی به «گونه ای از وحدت وجود» معتقدند. کما اینکه در مسائلی مانند«کمال گرایی و کمال جویی انسان، نقش معرفت در سلوک، تمثیل پرنده به عنوان نماد حرکت صعودی، رهایی از دلبستگی ها در فرایند سلوکی» باور دارند. اما از سویی در ویژگی هایی مانند «رویکرد الهیاتی توحیدی، عنصر عشق، نگاه به حیات و...» تفاوت هایی دارند. که در متن مقاله به تفصیل بیان شده است.
کلیدواژه‌ها: عطّار نیشابوری، سیر و سلوک، کارلوس کاستاندا، سیمرغ، عقاب.
............................................................................................................................................
* دانشیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانh-saeidi@sbu.ac.ir
** دانش آموخته ارشد عرفان اسلامی، دانشکده الهیات و ادیان دانشگاه شهیدبهشتی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the process of mystical behavior in Attar Nishaburi and Castandah's attitude, similarities and differences

نویسندگان [English]

  • Hasan saeidi 1
  • mitrasadat taba tabaei 2
1 Associate Professor, Department of Religion and Mysticism, University Shahid Beheshti, Tehran, Tehran,Iran
2 A graduate of Islamic Mysticism, Department of Religions and Mysticism, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

abstract
Comparing the symbolism of "Simorgh" and "Eagle" in the mystical thought of Attar Nishaburi and Castandah, similarities and differences Hassan Saidi* Mitra Sadat Tabatabaei** . Contemporary man who has suffered a mental crisis in the age of modernity for some reasons. It is in search of reaching a point of peace. This need has caused the emergence of mysticism in this direction. One of the figures of contemporary history who presented Seleucid and spiritual teachings in his mystical works, "Carlos Castaneda" (20 AD) is the leading figure of Indian mysticism. On the other hand, in the field of Islamic mysticism, Farid al-Din, Attar Neishabouri, a famous figure (7th century AH) also has principles and instructions in Seleucid issues. "Eagle" in Castandah's works and "Simorgh" in Attar's Seleucid programs are clearly visible in a symbolic form with the aim of drawing the peak of human personality. The purpose of this research, which was done with a descriptive, analytical method. Examining similarities and differences between their thoughts. The findings show. that both characters believe in "a kind of unity of existence" in the field of ontology. Moreover, they believe in issues such as "perfectionism and the pursuit of human perfection, the role of knowledge in conduct, the allegory of a bird as a symbol of upward movement, freedom from attachments in the process of conduct." But on the other hand, they have differences in characteristics such as "monotheistic theological approach, element of love, outlook on life and...". which is described in detail in the text of the article.
Keywords: Attar Nishaburi, Sir and Seluk, Carlos Castaneda, Simorgh, Eagle.
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌........................................................................................................
* Associate Professor, Department of Religions and Mysticism, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran h-saeidi@sbu.ac.ir
** Master's degree in Islamic mysticism, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti University

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attar Nishaburi
  • Sir and Seluk
  • Carlos Castaneda
  • Simorgh
  • Eagle
* قرآن کریم
اسمارت، نینیان.( 1384). تجربه‌ی دینی بشر ،ج 2، ترجمه: ابوالفضل محمودی، سمت
الماسیان، امیررضا.(1384). شمنیزم-تولتک ،(چاپ اول). ج 1و2/ اصفهان، غزل.
انصاری، خواجه عبدالله.( 1397). منازل السائرین، به اهتمام عبد الغفور روان فرهادی. (چاپ پنجم). مولی، تهران.
بابائی، علی.( 1389).رمزهای بی پایان‌ اینه. (چاپ اول). مولی.
سبزواری،‌هادی.( بی تا). شرح منظومه، مصطفوی، قم
شیرازی، محمدبن ابراهیم.( 1385). اسرارالآیات. (چاپ اول). حکمت.
سعیدی، حسن.(1402). هستی شناسی عرفانی حکیم سبزواری، پژوهش‌های هستی شناختی، شماره 24، اسفند
سهروردی، یحیی ابن حبش.( 1355). مجموعه مصنّفات به کوشش‌هانری کربن. (چاپ اول). پژوهشگاه علوم انسانی.
صارمی، سهیلا.( 1386).  مصطلحات عرفانی و مفاهیم برجسته در زبان عطار، 2ج، پژوهشگاه علوم انسانی
خواجه طوسی، محمد.( 1366). آغاز و انجام، مقدمه و شرح حسن حسن زاده آملی. (چاپ اول).  سازمان چاپ و انتشارات، تهران.
عطار نیشابوری، فریدالدین.( 1366). جاویدان.( چاپ چهارم). 1390. سمت، چ اول، منطق الطیر، با مقدمه: تقی پورنامداریان.
عطار نیشابوری، فریدالدین. (1371). با مقدمه و تصحیح حمید حمید. (چاپ پنجم).  طلوع، تهران.
عطار نیشابوری، فریدالدین.(  1389). دیوان اشعار.(چاپ دوم ).  چشمه.
عطار نیشابوری، فریدالدین.( 1387). الهی نامه مولی.(چاپ اول).
عطار نیشابوری، فریدالدین.(1361). اسرارنامه، زوار
عطار نیشابوری، فریدالدین.( 1368). مصیبت نامه، امیرکبیر
کاستاندا، کارلوس.( 1378). آتش درون، آگاه، (چاپ اول).
کاستاندا، کارلوس.( 1376). افسانه‌های قدرت،آگاه، (چاپ اول).
کاستاندا، کارلوس.(1380) چرخ زمان، ............ (چاپ  دوم).
کاستاندا، کارلوس.( 1379). سفر به دیگرسو، ..... (چاپ دوم).
کاستاندا، کارلوس.( 1364). قدرت سکوت.(چاپ اول).  فردوس.
کاستاندا، کارلوس.(1376). هدیه عقاب.(چاپ اول).   میترا.
لاهیجی، محمد.( 1378). شرح گلشن راز . (چاپ اول).   زوار.
فروغی، محمدعلی.( 1345). سیر حکمت در اروپا، ، انتشارات کتابهای جیبی
محمدی، احمد.( 1368). ندیشه عرفانی عطار. (چاپ اول).  دانشگاه تهران.
مجلسی، محمدتقی.( 1363). بحار الانوار، کتابفروشی اسلامیه
منب-آر. هینلز،  جان.( 1389). فرهنگ ادیان جهان، ترجمه: ع پاشایی، نشر ادیان
مولوی، محمد، مثنوی.(1376). تصحیح عبدالکریم سروش. (چاپ دوم).   انتشارات علمی‌و فرهنگی.