آهنگری، عبدالقادر حسین و نامق ارغون.( 1351) . آیین مانی در میان اویغورها، بررسیهای تاریخی، شماره 41، ص ص .76-69.
ابناثیر، علی.( 1371) . تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران، جلد چهارم، ترجمه عباس خلیلى، ابوالقاسم حالت، تهران، مؤسسه مطبوعات علمى.
ابنعدیم، عمر بن احمد.( بیتا) . بغیة الطلب فى تاریخ حلب، تحقیق وتصحیح سهیل زکار، جلد چهارم، بیروت: دار الفکر.
ابنندیم، محمد بن اسحاق.( 1346) . الفهرست، ترجمه رضا تجدد، چاپ دوم، تهران، چاپخانه بانک بازرگانی ایران.
احمدی، داریوش.( 1385) . قوم آریا، قم، ادیان.
اسدی، وحید و میرزا محمد حسنی.( 1399) . جهان پادشاهی و دین جهانی؛ الگوی تعامل شاپور یکم و مانی، پژوهش در تاریخ، سال 10، شماره 27، بهار و تابستان ، ص ص. 23-1.
اسلامی، عصمت.( 1388) . آیین مانی، آفتاب اسرار، سال 3، شماره 9. بهار ، ص ص .77-71.
اشپولر، برتولد.( 1379). ایران در قرون نخستین اسلامی، جلد اول، ترجمه جواد فلاطوری، تهران، علمی و فرهنگی، چاپ ششم.
اقبالآشتیانی، عباس.( 1384) . تاریخ مغول، تهران، امیرکبیر، چاپ هشتم.
اکبری، امیر.( 1386) . مانی و سیر گسترش مانویت، تاریخ محلات، شماره 5، ص ص 21-5.
الیاده، میرچا.( 1373) . آیین گنوسی و مانوی، ترجمه ابوالقاسم اسماعیلپور، تهران، فکر روز.
انصاری دمشقی، شمسالدین محمد.( 1382) . نخبةالدهر فی عجائبالبر و البحر، ترجمه سیدحمید طبیبیان، تهران، اساطیر.
بارتولد، واسیلى ولادیمیروویچ.( 1366). ترکستاننامه، جلد دوم، تهران، آگاه، چاپ دوم.
بارتولد، واسیلى ولادیمیروویچ.( 1386). تذکرهی جغرافیای تاریخی ایران، ترجمه حمزه سردادور، تهران، توس، چاپ سوم.
برتون، رولان.( 1380) . قومشناسی سیاسی، ترجمه ناصر فکوهی، تهران، نی، چاپ سوم.
بکراش، دبورا.( 1383) . تفتیش عقاید، ترجمه مهدی حقیقتخواه، تهران: ققنوس.
بوکدانویچ، دیان.( 1345). آیین بوگومیل؛ بازمانده کیش مانی در بالکان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، سال 14، شماره 2، پیاپی 54، ص ص 174-158.
بهار، مهرداد.( 1384) . ادیان آسیایی، تهران، چشمه، چاپ پنجم.
بهرامی، اکرم.( 1356) . تاریخ ایران از ظهور اسلام تا سقوط بغداد، تهران، دانشگاه تهران، چاپ دوم.
بیانی، شیرین.( 1379) . دین و دولت در عهد ساسانی و چند مقاله دیگر، تهران، جامی.
بیرونی، ابوریحان.( 1389) . آثارالباقیه، ترجمه اکبر دانا سرشت، تهران، امیرکبیر، چاپ ششم.
پرمون، م.( بیتا ) . درآمدی بر سیر اندیشه در ایران؛ مانی_مزدک، آلمان غربی، نوید.
پنجهباشی، الهه و زینب محمدجانی دیوکلایی.(1402) . مطالعه تطبیقی و پوشش نگارههای مانوی بر نقاشی صد اسلام، هنر و تمدن شرق، سال 11، شماره 40، ص ص .34-19.
پیرنیا، حسن.( 1309) . ایران قدیم؛ تاریخ مختصر ایران تا انقراض ساسانیان، تهران، مجلس.
پیرنیا، حسن و عباس اقبالآشتیانى.( 1385) . تاریخ ایران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاریه، تهران، نگارستان کتاب، چاپ سوم.
تاریخ ایران کیمبریج، جلد سوم، گردآورنده احسان یارشاطر.( 1381) . ترجمه حسن انوشه، تهران، امیرکبر.
تدین، علی.( 1393) . جستاری انتقادی در سرچشمه دین مانی، مطالعات تاریخ فرهنگی، سال 6، شماره 22، ص ص. 20-1.
جکسون، آبراهام والنتاین ویلیامز.( 1369) . سفرنامه، ترجمه فریدون بدرهای، تهران، خوارزمی، چاپ سوم.
حدودالعالم منالمشرق الىالمغرب.( 1379) .تحقیق وتصحیح یوسفالهادی، قاهره: دارالثقافیه للنشر.
حسینی فسایى، حاج میرزا حسن.( 1382). فارسنامه ناصرى، به تصحیح منصور رستگار فسایى، جلد دوم، تهران، امیرکبیر، چاپ سوم.
حسنی رازی، سیدمرتضی.( 1383). تبصرةالعوام فی معرفة مقالاتالأنام، بهتصحیح عباس اقبالآشتیانی، تهران: اساطیر، چاپ دوم.
حکمت، علیاصغر.( 1371). تاریخ ادیان، بهکوشش پروین و پریچهر حکمت، بیجا، بینا.
حمیدى، جعفر. (1381). تاریخ اورشلیم (بیتالمقدس)، تهران: امیرکبیر، چاپ دوم.
خدادادیان، اردشیر.( 1383). تاریخ ایران باستان، جلد دوم، تهران، سخن.
خلیلى، جعفر.( 1364). موسوعة العتبات المقدسة، جلد یازدهم، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم.
دریایی، تورج.( 1383). شاهنشاهی ساسانی، ترجمه مرتضی ثاقبفر، تهران، ققنوس.
دولاندلن، ش.( 1368). تاریخ جهانی، جلد یکم، ترجمه احمد بهمنش، تهران: دانشگاه تهران.
دینورى، ابوحنیفه.( 1383). اخبارالطوال، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران، نى، چاپ چهارم.
راوندى، مرتضى.(1382) . تاریخ اجتماعى ایران، جلد یکم، تهران، آگاه، چاپ دوم.
رضایی، عبدالعظیم.( 1372) . اصل و نسب دینهای ایرانیان باستان، تهران، موج.
رضایی، عبدالعظیم.(1380). تاریخ ادیان جهان، جلد یکم، تهران، علمی و فرهنگی، چاپ دوم.
رضایی باغبیدی، حسن، (1376). نقش جاده ابریشم در انتقال مانویت به شرق، ایرانشناخت، شماره 5، ص ص. 226-214.
روستا، جمشید.( 1387). تحلیلی بر چگونگی شکلگیری دولت قراختایی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شماره 53، ص ص. 112-93.
زرینکوب، عبدالحسین و روزبه.( 1385). تاریخ ایران باستان، چلد چهارم، تهران، سمت، چاپ سوم.
زرینکوب، عبدالحسین.( 1388). جستجو در تصوف ایران، تهران، امیرکبیر، چاپ نهم.
زرینکوب، عبدالحسین.(1380). فتح ایران بهدست اعراب و پیامدهای آن، تاریخ ایران؛ از ظهور اسلام تا آمدن دولت سلجوقیان، مجموعه مقالات، گردآورنده ریچارد فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، چاپ چهارم، ص ص. 52-9.
سایکس، سرپرسى.( 1380). تاریخ ایران، ترجمه سیدمحمدتقى فخرداعى گیلانى، تهران، افسون، چاپ هفتم.
سپهوند، اسماعیل.( 1402). بررسی تأثیر ادیان و مذاهب و فرق پیش از مانی بر مانویت، فصلنامه ادیان و عرفان تطبیقی، دوره 7، شماره 2، ص ص. 87-69
ستاری، جلال.( 1359). کارتارهای مانوی، آینده، سال 6، شماره 3 و 4، ص ص. 180-171.
سرکاراتی، بهمن.( 1354). اخبار تاریخی در آثار مانوی؛ مانی و بهرام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، شماره 116، ص ص. 524-498.
سیدسجادى، منصور.( 1383) . مرو، تهران، سازمان میراث فرهنگی.
شاکد، شائول.(1381). از ایران زردشتی تا اسلام، ترجمه مرتضی ثاقبفر، تهران، ققنوس.
شکری فومشی.( 1382) . عقاید گنوسی در مانویت، سال 3، شماره 1، بهار و تابستان ، ص ص. 66-35.
شهرستانی، عبدالکریم.( 1365). ملل و نحل، تحقیق محمد سیدگیلانی، جلد اول، بیروت، دارصعب.
شهیدی، سیدجعفر.( 1387). تاریخ تحلیلی اسلام، تهران، علمی و فرهنگی/مرکز نشر دانشگاهی، چاپ چهارم.
صادقی اول، هادی و حسین محسنی.( 1401). تحلیل استعاره صلح و نوعدوستی در نظریه دولت آیینی مانی، دولتپژوهی، سال 8، شماره 29، ص ص. 188-151.
صفا، ذبیحالله.( 1356). خلاصهی تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران، تهران، امیرکبیر.
صدیقی، غلامحسین.( 1372). جنبشهای دینی ایران در قرنهای دوم و سوم هجری، تهران، پازنگ.
صورالأقالیم.( 1353). بهتحقیق و تصحیح منوچهر ستوده، تهران، بنیاد فرهنگ ایرانی.
طقوش، محمدسهیل.( 1385) . دولت عباسیان، ترجمه حجتالله جودکی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ سوم.
طوسی، محمد بن محمود.( 1345). عجایبالمخلوقات، بهاهتمام منوچهر ستوده، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
غفاری، اصلان.( 1383) . پذیرش اسلام در ایران، تهران، پژوهه.
فرای، ریچارد ن.( 1385). میراث باستانی ایران، ترجمه مسعود رجبنیا، تهران ، علمی فرهنگی، چاپ هفتم.
فیاض، علیاکبر.( 1391). تاریخ اسلام، تهران، دانشگاه تهران، چاپ نوزدهم.
قرهچانلو، حسین.( 1380).جغرافیاى تاریخى کشورهاى اسلامى، جلد اول، تهران، سمت.
قزوینى، زکریا.( 1373).آثارالبلاد و اخبارالعباد، ترجمه میرزا جهانگیر قاجار، تهران ، امیرکبیر.
قطبی اهری نجم، ابوبکر.( 1389). تواریخ شیخ اویس، بهکوشش ایرج افشار، تبریز، ستوده.
کاتب بغدادى.( 1370). قدامه بن جعفر، الخراج، ترجمه حسین قرهچانلو، تهران، البرز.
کانپا، متیو.( 1399). هنر و تشریفات مذهبی مانوی، ترجمه نگار مروتی، جندی شاپور، سال 6، شماره 21، ص ص. 102-51.
کریستنسن، آرتور.( 1345). ایران در زمان ساسانیان، ترجمه غلامحسین رشید یاسمی، تهران، گلشن، چاپ سوم.
کلارک، جیلین.( 1379). اعترافات آگوستین، ترجمه رضا علیزاده، تهران: مرکز.
گیرشمن، رومن.( 1384 ). تاریخ ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمود بهفروزی، تهران، جامی،چاپ شانزدهم.
لطفی، نقی و محمدعلی علیزاده.( 1386 ). تاریخ تحولات اروپا در قرون جدید، تهران، سمت، چاپ چهارم.
لوکاس، هنری.( 1372). تاریخ تمدن، جلد یکم، ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران، کیهان.
مشکور، محمدجواد.( 1387 ) . فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، چاپ ششم.
مفتخری، حسین و حسین زمانی.( 1384 ) . تاریخ ایران؛ از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان، تهران، سمت، چاپ دوم.
مقریزى، احمد بن على.( 2378) . المواعظ و الإعتبار فى ذکر الخطط و الآثار، جلد یکم، تحقیق و تصحیح توسط ایمن فؤاد سید، لندن: موسسه الفرقان للتراث الاسلامی.
مورگان، دیوید.( 1380) . مغولها، ترجمه عباس پورمخبر، تهران، مرکز، چاپ دوم.
میرباقریفرد، سیدعلیاصغر و دیگران.( 1380) . تاریخ ادبیات ایران، جلد اول، تهران، سمت.
میرزایی، محسن.( 1403 ) . زمینههای تأثیرپذیری مانی از هندوستان و شواهد آن در شاپورگان، مطالعات ایرانی، شماره 45، سال 23، بهار و تابستان ، ص ص. 446-419.
میرزایی، صدرالدین.( 1347 ) . زندگی و تمدن در قرون وسطی، تهران، اقبال.
میرفخرایی، مهشید.( 1383) . فرشتهی روشنی؛ مانی و آموزههای او، تهران، ققنوس.
نفیسی، سعید.( 1346) . سرچشمه تصوف در ایران، تهران، چاپخانه مروی.
نقیوسى، قدیس یوحنا.(1382) . تاریخ مصر لیوحنا النقیوسی؛ رویه قبطیه للفتح الاسلامی، قاهره: عین للدراسات و البحوث الإنسانیة و الاجتماعیة.
نوذری، عزتالله.( 1382) . اروپا در قرون وسطی، شیراز، نوید شیراز، چاپ سوم.
وامقی، ایرج.( 1373 ) . عیسی مسیح در نوشتههای مانوی، آشنا، شماره 19، سال 3، مهر و آبان ، ص ص. 79-75.
ویسهوفر، یوزف.( 1378) . ایران باستان، ترجمه مرتضی ثاقبفر، تهران: ققنوس، چاپ سوم.
هفت کشور و سفرهاى ابنتراب.( 1386). تهران، چشمه.
هوار، کلمان.( 1384 ). ایران و تمدن ایران، ترجمه حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، چاپ چهارم.
یاقوت حموى، عبدالله.(1380). معجمالبلدان، جلد اول، ترجمه علینقی منزوی، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور.
)