رویکرد امام رضا (ع) در گفت‌وگو با علمای ادیان دیگر

نویسنده

، استادیار، گروه علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

این مقاله در صدد تبیین رویکرد امام رضا (ع) در گفت‌وگو با علمای ادیان دیگر، با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی است. رابطه‌ی دین ها با یکدیگر، همواره یکی از دغدغه‌های پیروانِ ادیانِ گوناگون از یک‌سو و فرهیختگان و دانشمندان از سوی دیگر بوده است. امروزه داشتن ارتباط با دیگران و شناختن و فهمیدنِ آنان یک امرِ ضروری است و انسان تا کسی را نشناسد نمی‌تواند هیچ تصوری درباره‌ی او داشته باشد و هیچ گفتگوی معناداری میان آن‌ها به وقوع نمی‌پیوندد. غرض از گفتگوی بین ادیان به این معنا است که هر کس پی ببرد که دیگری چه می‌گوید و بتواند او را بشناسد و خود را نیز به او بشناساند.تا بتوانند در کنار هم،  با در نظر گرفتن وجوه مشترک و همدلی و تعاطی افکار در رشد، تعالی و سازندگی  هم مؤثر باشند. مناظره و مباحثه درباره‌ی مسائل مختلف دینی، اعتقادی، سیاسی، اجتماعی و حتی علمی، جزء لاینفکِ سیره‌ی زندگانیِ پیامبر اسلام (ص) و ائمه‌ی شیعه‌ اثنی عشری بوده است و برترین رابطه‌ی انسانی بین جوامع و ادیان، در زمان پیامبر اسلام (ص) و امامان شیعه‌ (علیهم‌السلام) برقرار بوده است.  پیامبر اسلام (ص)  از ابتدای بعثت با ارسال نامه‌هایی به سران کشورها، باب گفتگو را باز کرد و ائمه(ع)، مخصوصاً امام رضا(ع) فعالیت‌های ویژه و گسترده‌ای در این راستا داشته‌اند. یکی از جنبه‌های مهم زندگی ایشان بحث علمی بوده و به همین دلیل زندگی وی‌همواره موردتوجه دانشمندان بوده است. امام رضا (ع)، در برابرِ عقایدِ دیگران، آن‌هم درنهایت احترام، تنها به مناظره با دیگران بسنده می‌کرد و سعی می نمود از راه برهان و استدلال به گفتگو و اقناع آن‌ها بپردازد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The approach of Imam Reza (AS) in dialogue with scholars of other religions

نویسنده [English]

  • masoomeh fathi
Member of the academic staff of the Department of Educational Sciences, Farhangian University
چکیده [English]

Interfaith relationships, has been a concern for the followers of different religions on the one hand and the intellectuals and scientists on the other hand. Today, communicate with others and get to know and understand them is necessary. One who does not know anyone can not have any idea about him and enter a meaningful conversation with him. The purpose of interreligious dialogue is that everyone understands what the other says, to be able to recognize him and make himself known to him. Debate and discussion about various religious, ideological, political, social and academic issues are an integral part of the life of Prophet Muhammad (PBUH) and Imams of the Shiites. Top human relationship between communities and religions has been established at the time of the Prophet (pbuh) and imams. Prophet Muhammad (pbuh) from the beginning of his mission sent a letter to the heads of countries and began the dialogue with them. Imams, especially Imam Reza (AS) have had particular and wide activities in this regard. One of the important aspects of his life is a scientific discussion and that is why his life has always been of interest to scientists. Imam Reza (AS), in the face of others' opinions, suffices only to debate with others and seeks to persuade them to get to this idea that the full expression of the truth is in Islam.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imam Reza (AS)
  • religion
  • approach
  • dialogue between religions
  • manners of dialogue
قرآن کریم.
پترسون، مایکل و... (1376). عقل و اعتقادات دینی، ترجمه نراقی و...، تهران.   
رو، ویلیام(1381) .فلسفه دین، ترجمه علمی، انتشارات آیین، تبریز
الشّیخُ الصَّدوقُ بن بابَوَیه، أبو جعفر محمّدُ بنُ علیِّ بنِ الحُسینِ القُمیّ (متوفی381 ه.)( 1380 ه.ش ). عُیُونُ اخبارِ الرّضا (ع)، المُجَلَّدُ الأوَّل و المُجَلَّدُ الثّانی، ترجمه ی علی اکبر غفاری و حمید رضا مستفید، دارالکتب الإسلامیه، تهران.  
طبرسی، ابومنصور احمد بن علی بن ابیطالب(1381 ه.ش). احتجاج، بهراد جعفری، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
الطَبرسی، العلّآمه الخَبیر أبی منصور أحمد بن علی بن أبی طالب (مِن عُلَماءِ القرنِ السادس)( 1378 شمسی ). الإحتجاج علَی اهل اللجاج (مناظره‌ی امام رضا علیه السلام با جمعی از عُلَماءِ ادیان و مللِ غیر اسلامی) (طَبعَه مُصَحَّحَه و مُحَقَّقه)، تحقیق: الشَّیخ ابراهیم البَهادُری و الشَّیخ محمّد هادی، بِإشراف: العلّامه الشَّیخ جعفر السبحانی، الجُزء الثانی، مترجم و ویراستار: مرتضی آقا تهرانی ، مرکز فرهنگی انتشارات منیر، تهران
علوی، سهراب(1379 ه.ش) . امام رضا (ع) در رزم گاهِ ادیان، انتشارات مسجد مقدس جمکران، قم
 گواهی، عبدالرحیم(1376). درآمدی بر تاریخ ادیان در ایران، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
 مالرب، میشل(1379) . انسان و ادیان، ترجمه توکلی، نشر نی، تهران.
مجتبایی، فتح الله(1380 ). دین پژوهی، به کوشش مسعود رضوی، انتشارات هرمس، تهران
 المجلسی، العَلّامه شیخ الإسلام المولی محمّد باقر(1398ه.ق). بحار الأنوار، الجُزء الرّابع و الأربعون، طهران (شارع البوذرجمهری)، المَکتَبَه الإسلامیه، الطبعه الثالثه